Η Λέσχη Φιλελευθέρων ιδρύθηκε το 1917, σε μια πολύ ταραγμένη περίοδο για την Ελλάδα, γνωστή ως περίοδο του «Εθνικού Διχασμού». Εκείνη την εποχή, η κοινωνία ήταν βαθιά χωρισμένη ανάμεσα στους υποστηρικτές του βασιλέα Κωνσταντίνου και σε όσους ακολουθούσαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Στην Αθηναϊκή Λέσχη, κύριο πόλο κοινωνικής συναναστροφής στην Αθήνα, συγκεντρώνονταν κυρίως οι βασιλόφρονες, ενώ οι υποστηρικτές του Βενιζέλου δεν ήταν πλέον ευπρόσδεκτοι. Έτσι, δημιουργήθηκε η ανάγκη για έναν νέο χώρο συνάντησης – όχι μόνο πολιτικό, αλλά και κοινωνικό.
Τη σωτήρια λύση έδωσε ο εκ Θάσου Ιωάννης Θεολογίτης, ο οποίος δώρισε ένα κτίριο ιδιοκτησίας του και έτσι η Λέσχη απέκτησε ένα εντυπωσιακό εντευκτήριο, αντίστοιχο με εκείνο της Αθηναϊκής Λέσχης. Στη θέση του κτιρίου αυτού ανεγέρθηκε αργότερα, το 1954, ένα μεγαλύτερο κτίριο, στο οποίο στεγάζονται σήμερα (στον πρώτο όροφο) το Μουσείο Ελευθερίου Βενιζέλου, η Λέσχη Φιλελευθέρων και το Ιδρυμα Ιστορίας Ελ. Βενιζέλου.
Από την αρχή, η Λέσχη Φιλελευθέρων δεν ήταν μόνον ένας πολιτικός χώρος. Ο κοινωνικός της χαρακτήρας, που υπήρξε καθοριστικός παράγοντας στην ίδρυσή της, υπήρξε αιτία για προσέλκυση στους κόλπους της και προσωπικοτήτων, η ιδεολογία των οποίων δεν ήταν απαραίτητα σύμφωνη με τις ιδέες του Βενιζέλου. Ήταν όμως άτομα τα οποία, παρά τις πολιτικές ή και κομματικές τους απόψεις, είχαν μια ευρύτερη αντίληψη των πραγμάτων και μπορούσαν έτσι να αποτελέσουν μια δεξαμενή σκέψης και για τους Βενιζελικούς.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Λέσχη συνδέθηκε περισσότερο με το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Μάλιστα, η ενεργή συμμετοχή στη Λέσχη μπορούσε να βοηθήσει κάποιον στην πολιτική του πορεία. Αυτό οδήγησε τον Σοφοκλή Βενιζέλο να τροποποιήσει Καταστατικό, ώστε η Λέσχη να γίνει πάλι αυτό που ήταν από την αρχή: ένας χώρος κοινωνικής και πνευματικής «ζύμωσης», και όχι απλώς πολιτικής δραστηριότητας.
Για να τονισθεί αυτή η αλλαγή, η Λέσχη Φιλελευθέρων απέκτησε σταδιακά και μουσειακό χαρακτήρα, με φροντίδες του Στέφανου Στεφάνου, τελευταίου, χρονολογικά, ιδιαίτερου Γραμματέα του Ελευθερίου Βενιζέλου., ιδίως κατά την περίοδο της Στρατιωτικής Διακυβέρνησης. Δημιουργήθηκε έτσι συλλογή με αντικείμενα που σχετίζονται με τη ζωή και τη δράση του Ελευθερίου Βενιζέλου, και προστέθηκε στον τίτλο της η ονομασία «Μνήμη Ελευθερίου Βενιζέλου», ώστε να τιμάται και με αυτόν τον τρόπο η μνήμη του Εθνάρχη. Τότε δημιουργήθηκε επίσης η σημαντική βιβλιοθήκη της Λέσχης, με άνω των 3.000 τίτλων βιβλίων και άλλων δημοσιευμάτων για τον Βενιζέλο και την εποχή του, καθώς και ένα πολύτιμο αρχείο εφημερίδων και αποκομμάτων, που αναμφίβολα αποτελούν σημαντικά εργαλεία για τους ερευνητές. Επίσης, στη Λέσχη Φιλελευθέρων στεγάζεται και ένα πολύτιμο αρχείο με άνω των 7.000 τεκμήρια, από την εποχή που ο Βενιζέλος ασκούσε δικηγορία
Σήμερα, η Λέσχη Φιλελευθέρων συνεχίζει με δυναμισμό τη λειτουργία της, συμβάλλοντας στην κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας, με έμφαση στην περίοδο του Ελ. Βενιζέλου και του έργου που πραγματοποιήθηκε τότε. Στόχος της είναι να ενθαρρύνει την αντικειμενική μελέτη του παρελθόντος και βεβαίως τις διαιρέσεις που σημειώθηκαν κατά τον «Εθνικό Διχασμό», ώστε να αντληθούν από αυτές τα αναγκαία ιστορικά πορίσματα.
